ABD'de cocuklarin liselerdeki silahli vahsetleri ustune bu yaziyi yazmaya karar verdim. Silah tuccarlarinin, kiskirttiklari silahlanma cilginligi sonucunda, sadece kaba kuvvetin egemen oldugu ilk caglara geri donmeye basladik.

Bireysel silahlanma, cilginlik sinirlarini asmis durumda. ABD'de her gun 60 milyon kisinin silah tasidigini ve 270 Milyon adet silaha ruhsat (tasima veya bulundurma ruhsati) verildigini radyodan duydugumda acaba yanlis mi anladim diye baska kanallardaki haberleri de dinledim. Ama maalesef duydugum rakamlar dogruymus. ABD'de etnik gruplarin ve irklarin kendilerini diger gruplardan korumasi amaciyla silahlanmaya baslamalari (tabii ki silah tuccarlarinin bu gruplari birbirlerine karsi kiskirtmalari, provakosyonlari, manupilasyonlarini unutmamak gerekir) sayesinde ABD'nin yavas yavas bir vahset ulkesine donustugunu gorebiliriz. Diyeceksiniz ki diger ulkelerde, mesela bizim ulkemizde durum farkli mi sanki. Maalesef biz de 1946'dan bu yana devam eden "Kucuk Amerika" olma senaryolari ile ayni yolda ilerliyoruz. Otomatik av tufeklerinin, kabza ve dipciklerinin kesilip, tasinmasi kolay hale getirilmesi ile tabanca ruhsatina da pek gerek kalmiyor. Silah tuccarlarinin etnik, politik ve dini farkliliklari provoke ederek silah satmalari, bu silahlarin kullanimini da saglamaya yonelik. Zira bu silahlar kullanilmadigi zaman bir tehdit olusturmadigi icin ve kullanilmadigi zaman mermi israfi olmadigi icin bu silahlarin kullanilmasi icin de bu silah tuccarlari provokasyona devam ediyorlar.

Silah tuccarlarinin bu konuda gerekenden fazla bir ugrasta bulunmadiklarini da belirtmek gerekir. Televizyondaki vahset filmleri ozellikle ABD kaynakli filmler, zaten topluma vahsetin asilanmasi bu konuda cok onemli bir isleve sahip. Bir de vahset icerikli bilgisayar oyunlari ile cocuklar da adam oldurmenin, silah kullanmanin cok normal bir sey olduguna inanmaya basliyorlar. Aslinda bu tip oyunlarin da 21 yasindan kucuklere satilmamasi ve kullandirilmamasi icin bir seyler yapilmali.

Simdi butun bu gelismelerin profesyonel yasam icin olusturdugu tehditlere gelelim. Ilk olarak silah ve profesyonel yasamin tek bulustugu nokta guvenlik isleri ile ilgili meslekler (askerlik, polislik vb). Silah tasimak, diger insanlara karsi direkt olarak tehdit olusturmaktadir. Karsinizda bulunan ve silahi olan bir kisi ile sozlu bir tartismaya bile girmek istemeyeceksinizdir. Cunku o silahi gormekle kendinizi direkt olarak tehdit altinda goreceksinizdir. Sadece karsinizdaki insanin bir silahi oldugunu bilmekle bile kendinizi tehdit altinda hissederseniz, bir de sehir eskiyalarinin, gozunu kirpmadan silahini kullanan mafya turu organizasyonlar karsisinda ya tehditten dolayi hic bir sey yapamayacaksiniz, ya da siz de karsi tarafa karsi bir silahli tehdit olusturacaksiniz. Bu boyle giderse, tabiiki dunya patlamaya hazir bir bomba olur. Hergun karsilikli is gorusmelerinin, ticari tartismalarin gerceklestigi profesyonel yasamda, taraflar bu tartismalarda silahli bir baski hissettikleri zaman dogal olarak, davranmalari gerektigi gibi davranamayacaklardir. Profesyonel olarak yapilacak pazarliklar, yapilamayacaklardir. Toplumdaki silahlanma arttikca, profesyonel yasam direkt olarak tehdit altinda olacaktir. Bu tehdit profesyonel yasamin sonunun gelmesine kadar gidebilir. Profesyonel yasamin bitmesi demek, ticari ve sinai yasamin da bitmesi anlamina gelecektir. Bir dusunun musterinizin belinde silahini goruyorsunuz, sinirli olan bu musteriniz ile yapacaginiz pazarlik nasil saglikli sonuclanabilirki. Ancak siz de caydirici bir silahli guce sahip olmalisiniz ki, gorusmelerde kendinizi rahat hissedesiniz.

Bireysel silahlanma, profesyonel yasami boyle tehdit ediyor iken, devletlerin silahlanma cilginliginin etkileri cok daha buyuk olacaktir. Dunyada butun devletler silahlanarak, diger ulkelere karsi bir caydirici guc olusturmaya calisiyor. Burada devletlerin elindeki silahli gucu niye kullandiklarinin altini cizmek gerekir. Dunyada en buyuk savaslar ekonomik ve ticari cikarlardan dolayi cikmaktadir. Neden olarak gosterilen diger olgular, sadece bahanedir. Cok buyuk silahli guce ve istihbarat olanaklarina sahip olan ulkeler, diger ulkelerdeki yonetimleri degistirerek, ulkelerinin ekonomik ve ticari cikarlarini korumaya calisirlar. Ancak bunun sonucunda yonetimleri degistirilen bu ulkeler, tum ekonomik kaynaklarini silaha ve istihbarat olanaklarinin gelistirilmesine harcayarak ilk once bir caydirici guce sahip olmaya, sonra da diger ulkelere karsi silahli bir guc olusturmaya baslayacaklardir.

Butun bunlarin sonucunda, profesyonel hayatta, ticari ve ekonomik ustunlukleriniz degil, silahli ustunlukleriniz egemen olur. Bunun doguracagi en onemli sonuc ise beladan uzak kalmak isteyenlerin, profesyonel yasamdan uzaklasmalari olacaktir.

Dunyada ticari hayatin devam etmesi icin, silahsizlanma konusunda cok ciddi tedbirler almak gerekmektedir. Bunun icin de diyalogun, gorusleri paylasmanin onemi konusunda insanlarin daha fazla egitilmesi gerekmektedir.

Saygilarimla,

Besim CALISKAN